Sức sống Trường Sa:

Kỳ 3: Hồi sinh sau bão

Thứ Bảy, 10/02/2018, 15:56 [GMT+7]
.
.

QTV - Trong chuyến hải trình của tàu 561 đến với 6 đảo thuộc quần đảo Trường Sa, phóng viên Đài PTTH Quảng Ninh và đoàn công tác đã được chứng kiến những nỗ lực của các cán bộ, chiến sĩ ở các điểm đảo trong việc khắc phục hậu quả của cơn bão số 16 (bão Tembin) cuối năm 2017, nhất là trong việc giữ gìn và khôi phục những mầm xanh.

Bão số 16 quật ngã nhiều cây lớn trên đảo nổi Phan Vinh
Bão số 16 quật ngã nhiều cây lớn trên đảo nổi Phan Vinh

Nơi cơn bão đi qua...

Đến quần đảo Trường Sa khi cơn bão số 16 của năm 2017 tràn qua chưa lâu, biển vẫn động dữ dội. Cơn bão tuy không gây thiệt hại về người, nhưng hệ thống năng lượng sạch bị hư hỏng, đất và nước bị nhiễm mặn, cây cối đổ gãy, vườn rau, chuồng trại tăng gia hư hỏng cả.

Phó Chính ủy Lữ đoàn 146 (Vùng 4 Hải quân) Đại tá Phan Ngọc Quang cho biết: "Mặc dù đã có dự báo trước, vùng 4 Hải Quân cũng có sự chuẩn bị để không bị động. Tuy nhiên, cơn bão số 16  đi qua rất nhanh và khó lường, ảnh hưởng trực tiếp và gây tác động rất mạnh mẽ đến một số đảo như Tiên Nữ, Núi Le, Thuyền Chài, An Bang, Phan Vinh, Trường Sa Đông, Trường Sa, Đá Lát.."

phan vinh
Hệ thống pin mặt trời và cột sóng Viettel trên điểm B đảo Thuyền Chài C bị hỏng hoàn toàn

Đại úy Phạm Viết Sao, chính trị viên đảo Tiên Nữ, hòn đảo đầu tiên hứng chịu sự tàn phá của bão số 16 kể lại: "Theo dõi dự báo thời tiết trên Đài Tiếng nói Việt Nam cũng như điện chỉ huy của Lữ đoàn (Lữ đoàn 146), khi bão số 16 sắp đổ bộ, các bộ chiến sĩ trên đảo mỗi người một việc, từ chằng chống nhà cửa, vật chất, đồ dùng đến phương tiện kỹ thuật tác chiến. Đặc biệt là bảo vệ vườn tăng gia để tránh nước mặn tràn vào gây hư hỏng làm đất không thể canh tác. Anh em chia nhau túc trực, thức cả ban đêm chỉ mong sao bão nhanh qua để dọn dẹp”.

Chiến sĩ Nguyễn Văn Ngọc Trầm  (đảo Núi Le B) chăm sóc vườn rau
Chiến sĩ Nguyễn Văn Ngọc Trầm (đảo Núi Le B) chăm sóc vườn rau

Vốn được xem là một trong những hòn đảo đẹp nhất của quần đảo Trường Sa, với hệ thống cây xanh được chăm sóc và phát triển tươi tốt, song do nằm trên thềm san hô ngập nước, khi có mưa bão, đảo An Bang dường như “bất lực” trước sóng gió bốn bề.

Đưa chúng tôi đi xem vườn rau tăng gia – niềm tự hào một thời của đảo, Chính trị viên đảo An Bang, Thiếu tá Vũ Quang Minh ngậm ngùi: “Chúng tôi đánh giá mấy chục năm mới có một cơn bão có sức tàn phá khủng khiếp như bão số 16 vừa qua. 100% quân số từ chỉ huy đến chiến sĩ đều trực tiếp tham gia vào việc củng cố, chằng chống. Các cửa đều có nẹp gỗ, mái nhà có bao cát chèn nhưng vẫn không lại được. Bão số 16 đi vào đảo An Bang mạnh nhất khoảng 11h20 - 17h00 ngày 24/12/ 20017. Thậm chí là đi ngoài hành lành có thể bị gió thỏi bay. Sức gió giật cấp 14-15, sóng biển cao đến 10m đã khiến cây to như cây tra, cây bàng, cây phong bị ngã đổ, 90% cây xanh trên đảo bị gãy cành. Đất đá, san hô bồi lên đảo khối lượng lớn. Sóng to làm ngập, nhiễm mặn toàn bộ vườn rau xanh, 100m3 nước bị nhiễm mặn”. 

Vườn rau thanh niên trên đảo Tốc Tan
Vườn rau thanh niên trên đảo Tốc Tan

Không những thế, dù đã cố sức chằng chống, nhiều tấm pin năng lượng mặt trời, cột điện gió, cột đèn chiếu sáng trên các đảo đều bị phá hỏng, đảo ít, đảo nhiều. Thậm chí trên điểm C đảo Thuyền Chài, toàn bộ hệ thống pin mặt trời, quạt gió và cột sóng Viettel cũng bị bão gió làm cho tan hoang phải thay mới hoàn toàn.

trường sa
Những cây hoa giấy trên đảo Tiên Nữ được bảo vệ an toàn sau bão

Sống lại những mầm xanh...

Ngay khi bão qua, cán bộ, chiến sĩ trên các đảo đã chủ động gia cố nhà cửa, quét dọn đất cát, tận dụng tối đa những gì còn xót lại sau bão.

Đặc biệt, để đảm bảo đời sống và sức khỏe, cán bộ chiến sĩ giảm lượng rau trong các bữa ăn và thay thế lượng rau xanh đã bị mất bằng cách ngâm giá đỗ, tự làm đậu phụ và trồng sau mầm. Đồng thời nhanh chóng tận dụng vật liệu có thể tái sử dụng, vớt gỗ trôi trên biển dựng lại những vườn rau, rồi phơi đất, hứng nước mưa rửa mặn cho đất. Một trong những biện pháp hữu hiệu được áp dụng là trồng đậu đen cải tạo đất, giúp đất tơi xốp trở lại trước khi nhận được những bao đất và giá thể mới từ đất liền gửi ra.

Nhờ bàn tay chăm sóc của các chiến sĩ, vườn rau trên các đảo vẫn lên xanh tốt
Nhờ bàn tay chăm sóc của các chiến sĩ, vườn rau trên các đảo vẫn lên xanh tốt

Trên điểm B đảo Núi Le, vườn rau được dựng lại ngay sát bên mép biển bằng những thanh gỗ đóng chắc chắn và che bạt cẩn thận để tránh nước mặn. Vừa cẩn thận chăm chút từng ngọn rau muống, rau cải, mồng tơi mới nhú trên những thùng xốp, Binh nhất Nguyễn Văn Ngọc Trầm (đảo Núi Le B) vừa chia sẻ: “Cả vườn rau bị nhiễm mặn, chúng em phải đem những chậu đất ra phơi, rửa mặn, bón thêm vôi và phân, sau đó mới gieo rau. Không những thế, cả đơn vị còn phải tiết kiệm từng giọt nước mưa để duy trì, phát triển vườn rau”.

Hoa muống biển trên đảo Phan Vinh
Hoa muống biển trên đảo Phan Vinh

Việc trồng cây xanh ở đất đảo thấm đẫm mồ hôi, công sức của cán bộ, chiến sĩ. Bởi Trường Sa quanh năm nắng gió, mưa bão. Chính bởi khí hậu khắc nghiệt đó nên chỉ một số loài cây như phong ba, tra, bàng vuông, hay dừa… mới thích ứng được. Nói như Thượng tá Ngô Đình Xuyên, Chỉ huy đảo Phan Vinh: “Trồng được một cây xanh và chăm sóc cho nó tốt tươi đòi hỏi rất nhiều công sức. Có cây trồng phải trên 10 năm mới có thể lên to, xanh tốt”. Trồng cây trên đảo nổi đã khó vậy, trên các đảo chìm còn gian nan gấp bội. Chắt chiu lắm, mỗi điểm đảo chìm có 1-2 cây bàng hay cây tra cao độ mét rưỡi, hai mét là mừng lắm rồi. Còn đa số màu xanh trên các đảo chìm đến từ những khay rau hay một vài cây hoa giấy trồng trong chậu. Chính vì thế, nâng niu từng ngọn rau, từng mầm cây, nắm đất sau bão trở thành nhiệm vụ cấp bách.

Bão đi qua hơn một tháng, những mầm cây xanh được các chiến sĩ đảo An Bang nâng niu, chọn vị trí trồng mới. Thượng úy Nguyễn Xuân Chiến, cán bộ thông tin đảo An Bang cho biết: “Bão làm hỏng nhiều cây quá nên chúng tôi đang ươm rất nhiều mầm mới để ra Tết trồng, phục hồi lượng cây trên đảo đã bị hư hỏng. Trước mắt là chặt tỉa ngắn cành cây, sau đó dựng lại, đợi đến mùa xuân, cây sẽ đâm chồi mới, cố gắng giữ lại những cây còn rễ bám đất chứ trồng lại một cây mới thì lâu lắm”.

Bão qua, bàng vuông trên đảo Thuyền Chài hồi sinh
Bão qua, bàng vuông trên đảo Thuyền Chài hồi sinh

Trên các đảo chìm như Tốc Tan, Tiên Nữ, Thuyền Chài… nhờ sự kiên trì và cẩn thận của cán bộ, chiến sĩ, các vườn rau bị hư hỏng nay đã bắt đầu hồi sinh.

Đặc biệt năm nay, sẻ chia với những khó khăn của quân và dân huyện đảo Trường Sa, quà Tết từ các đơn vị, địa phương đã gửi tặng cán bộ chiến sĩ Trường Sa có rất nhiều món quà thiết thực. Đó là hàng chục tấn rau xanh, đáp ứng nhu cầu bữa ăn hằng ngày. Đó là những cây giống như cây bòng, cây ổi, là hàng tạ hạt giống rau cùng các vật dụng để trồng rau tiết kiệm nước, đất dinh dưỡng, phân vi sinh, nhà kính, bạt che để các đảo phục hồi cây, trồng lại rau xanh.

Sẽ rất mau thôi, màu xanh của cây lá sẽ lại hòa cùng màu xanh của biển cả mênh mông dệt nên sức sống mạnh liệt của Trường Sa./.

Hằng Nga

.
.
.
.
.
.