Lựa chọn sách tham khảo: Cẩn trọng, tránh lãng phí

Thứ Tư, 13/09/2017, 14:26 [GMT+7]
Mời quý độc giả theo dõi chương trình đã phát sóng của Đài PTTH Quảng Ninh tại QTVTube
.
.

QTV - Năm học mới bắt đầu cũng là thời điểm thị trường sách tham khảo trở nên sôi động. Tuy nhiên, lựa chọn được một cuốn sách tham khảo hay giữa “ma trận” các loại sách quả không đơn giản.

"Ma trận" sách tham khảo

Dạo qua một số cửa hàng sách trên địa bàn TP Hạ Long, có thể thấy.thị trường sách tham khảo rất phong phú, đa dạng. Nếu trước kia, sách tham khảo chủ yếu chỉ có ở bậc THCS và THPT, thì nay cả bậc tiểu học, mỗi đầu sách cũng có từ 10 đến 40 loại, tập trung chủ yếu ở 2 môn tiếng Việt và toán. Chỉ riêng môn tiếng Việt lớp 1, cũng có hơn 30 đầu sách, từ dạng giải bài tập đến nâng cao, bồi dưỡng, bài tập cuối tuần hoặc “Tuyển tập đề thi Olimpic”. Đối với từng cấp học, càng lên cao, lượng sách tham khảo càng nhiều.

Lớp 1 cũng sách tham khảo
Bậc tiểu học cũng có số lượng sách tham khảo nhiều

Qua khảo sát ở Nhà sách Hà Công Luận, tính riêng môn toán lớp 5 đã có hơn 40 đầu sách, chưa kể nhiều sách được chia làm 2 hoặc 3 tập với đủ đề mục thu hút người đọc như: Toán nâng cao lớp 5; 500 bài toán trắc nghiệm 5; Bộ đề giúp em tự đánh giá kết quả học tập môn toán 5; Nâng cao và phát triển toán 5; Toán chuyên đề số và hệ đếm thập phân… Môn toán lớp 12 cũng có hơn 30 đầu sách tham khảo với đủ các tên gọi: Bài giảng chuyên sâu toán THPT; Giải bài tập giải tích 12 nâng cao; phương pháp giải toán hình học giải tích trong mặt phẳng 12; Hướng dẫn ôn luyện hình học giải tích 12; Phương pháp tính tích phân và số phức 12…

Việc lựa chọn được những cuốn sách hay, bổ ích, phù hợp với nhu cầu học giữa một “rừng” sách tham khảo quả là khó khăn đối với nhiều phụ huynh và học sinh.

f
Phụ huynh học sinh "đau đầu" lựa chọn sách tham khảo

Tại Nhà sách Hà Công Luận (phường Hồng Hải, TP Hạ Long), anh Nguyễn Hải Luân - phường Hồng Hà, thành phố Hạ Long cho biết: "Tôi đi tìm mua vài quyển sách tham khảo để giúp con bổ trợ và nâng cao kiến thức môn Toán và Tiếng Việt, nhưng đến hiệu sách thì có quá nhiều chủng loại, mẫu mã thuộc nhiều nhà xuất bản, mỗi NXB lại có nhiều cuốn của nhiều tác giả khác nhau. Hiện nay, tôi thấy xuất hiện tràn lan các loại sách tham khảo từ nhiều nhà xuất bản khác nhau với nội dung chưa được kiểm chứng hay khuyến cáo rõ ràng".

Em Nguyễn Thị Hà Vân - Học sinh trường THPT Hòn Gai chia sẻ: "Trước một "rừng" sách như thế này, để chọn được một cuốn sách phù hợp với nhu cầu học tập phải mất rất nhiều thời gian, vì tất cả các loại sách đều được trình bày rất bắt mắt và thu hút, chỉ đọc đề mục thôi là chưa đủ".

Vài năm trở lại đây, ngoài một số NXB quen thuộc còn có sự góp mặt của rất nhiều NXB khác càng làm cho thị trường sách tham khảo như một “ma trận”, đặc biệt với học sinh cuối cấp THPT thì số đầu sách tham khảo lại càng nhiều. Giá thành các loại sách này so với sách giáo khoa không hề rẻ. Trong khi hầu hết sách giáo khoa chính khóa đều có giá trên dưới 10.000 đồng/cuốn thì các sách tham khảo, nâng cao... đều đắt hơn từ gấp đôi, gấp ba đến gấp khoảng 10 lần. 

Cần lựa chọn cẩn trọng

Chúng ta không thể phủ nhận rằng có những cuốn sách tham khảo rất có giá trị vì đó là tâm huyết và kinh nghiệm quý báu của những nhà sư phạm qua nhiều năm đúc kết. Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng có những quyển sách chỉ là sự lắp ghép, vay mượn giữa những đầu sách này với đầu sách khác, mang nặng tính lợi nhuận, làm ảnh hưởng ít nhiều đến uy tín của đội ngũ biên soạn sách.

Cần cẩn trọng lựa chọn
Cần cẩn trọng lựa chọn sách tham khảo phù hợp

Thông tư 21/2014/TT- BGD&ĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định các cơ sở giáo dục có trách nhiệm xây dựng các quy trình chi tiết về lựa chọn, mua sắm, quản lý, sử dụng xuất bản ấn phẩm tham khảo lưu hành trong cơ sở giáo dục, thông báo cho cán bộ, giáo viên, học viên về danh mục, xuất bản ấn phẩm tham khảo đã được chọn lựa, sử dụng hàng năm. 

Thực chất, thị trường sách tham khảo rất đa dạng và thay đổi liên tục. Để kiểm soát là vấn đề rất khó khăn. Chính vì vậy mà hiện nay, việc áp dụng chế tài xử lý đối với các trường hợp sai phạm còn khá lỏng lẻo. Tại mục 3, Nghị định số 138/2013/NĐ-CP Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục chỉ quy định “Phạt tiền từ 4-6 triệu đồng đối với hành vi sử dụng sách, tài liệu không đúng quy định” và “Phạt 15-30 triệu đồng đối với hành vi mua sắm, tiếp nhận sách, tài liệu, thiết bị dạy học có nội dung không phù hợp, xuyên tạc, kích động bạo lực, ảnh hưởng đến thuần phong mỹ tục của dân tộc”. Tuy nhiên, mức phạt này so với lợi nhuận bán sách thực tế chưa đủ sức răn đe.

ffff
Phụ huynh, học sinh nên nhờ sự tư vấn của giáo viên có kin nghiệm để tìm sách tham khảo phù hợp

Để hạn chế các loại sách tham khảo kém chất lượng, bên cạnh việc kiểm soát nội dung in ấn, phát hành của các NXB thì sự chủ động của các nhà phân phối, công ty bán sách trong việc chọn lựa các NXB uy tín cũng như chất lượng sách cũng rất quan trọng.

Các bậc phụ huynh và học sinh nên chọn lựa các loại sách của NXB uy tín, có thương hiệu. Ngoài ra, phụ huynh nên nhờ sự tư vấn của các thầy, cô giáo có kinh nghiệm để tìm những cuốn sách thực sự phù hợp có giá trị, hữu ích, cần thiết. Mặt khác, các nhà trường cũng cần có sự tư vấn cho các em học sinh trước thềm năm học mới để tìm mua sử dụng những cuốn sách tham khảo đã được chọn lựa, sử dụng hàng năm, tránh mua quá nhiều sách gây lãng phí mà không mang lại hiệu quả.

Dương Hương

.
.
.
.
.
.