Bánh Tài lồng ệp trong tôi

Thứ Bảy, 15/12/2018, 08:34 [GMT+7]
.
.

QTV - Ngày nay bánh Tài lồng ệp đước bày bán nhiều tại các chợ trung tâm, các điểm du lịch và cả những gian hàng Ocop, bất cứ ai đến với Quảng Ninh cũng tò mò, lạ lẫm với cái tên bánh vô cùng khó hiểu này và mua về làm quà cho gia đình, người thân của mình.

Tôi vẫn nhớ như in cảm giác lần đầu tiên thưởng thức bánh Tài lồng ệp. Đó là khi còn nhỏ, đến nhà bà con người dân tộc Sán Dìu chơi tết, tôi thấy nhà họ có món bánh vô cùng lạ lẫm. Bánh có màu nâu nhạt, hình tròn được cắt đều thành những miếng nhỏ hình chữ nhật. Cắn miếng bánh dẻo dẻo dậy lên mùi bột nếp thơm lừng, mùi gừng và vị ngọt mát thanh dịu từ đầu lưỡi xuống cổ họng ngon đến lạ thường. Bánh còn được rán nóng trên bếp than hồng dẻo quẹo, thơm nồng, ăn vào cảm giác ấm áp, vui vẻ khiến tôi nhớ mãi không quên.

Bánh Tài lồng ệp hình tròn theo tín ngưỡng thờ cúng trời đất của bà con Sán Dìu. Đây là món ăn truyền thống trong gia đình người Sán Dìu mỗi dịp lễ, tết, cưới hỏi. Người Sán Dìu quan niệm rằng Tết mà không có bánh Tài lồng ệp là Tết không to. Do đó, họ làm rất nhiều bánh trong dịp này. Ngày nay, khi mà món bánh trở nên phổ biến hơn thì cách làm cũng được chia sẻ rộng rãi hơn đến cả người miền xuối chứ không riêng gì miền ngược. Nhờ thế mà khi đến Quảng Ninh, bạn có thể thưởng thức món bánh ở bất kỳ thời điểm nào trong năm.

Bánh Tài lồng ệp được làm từ những nguyên liệu đơn giản và rất quen thuộc trong đời sống hằng ngày là gạo nếp, đường phên, lạc, vừng, gừng
Bánh Tài lồng ệp được làm từ những nguyên liệu đơn giản và rất quen thuộc trong đời sống hằng ngày là gạo nếp, đường phên, lạc, vừng, gừng

Cô Lan, người làm bánh Tài lồng ệp lâu năm ở Hải Hà cho biết: “Để bánh ngon phải làm hoàn toàn bằng gạo nếp. Gạo đem xay mịn thành bột, cứ 1kg bột thì dùng nửa kg đường, cạo mỏng, đem đun chảy đường với 1 ít nước gừng giã dập rồi nhào bột với hỗn hợp nước đường gừng. Sau đó nhào bột tới khi thấy bột dẻo quánh không dính tay thì cho vào khuôn đã lót sẵn và rắc một chút vừng lên trên, sau đó lót lá chuối dàn đều mỏng tầm 5 phân, đổ bột vào từng khuôn, phủ thêm một lớp lá chuối nữa rồi đưa khuôn vào nồi hấp cách thủy. Thời gian hấp bánh khoảng từ 6 tới 8 tiếng, còn với bánh to thì là 12 tiếng. Kinh nghiệm kiểm tra bánh chín là lấy đũa xiên qua, thấy bột bánh không dính đũa là đã chín”.

Bánh vừa nhấc ra khỏi nồi, khói, hơi nước bay nghi ngút. Trong hơi nóng bỏng tay, thấy thoang thoảng mùi đường phên và gừng, bánh có màu vàng nâu hoặc nhạt hơn vì màu bánh được quy định bởi lượng đường và nước đường, mặt bánh dính lẫn lạc, vừng trông đẹp mắt. 

Nếu có dịp về thăm Quảng Ninh, xin hãy nhớ thưởng thức món bánh Tài lồng ệp
Nếu có dịp về thăm Quảng Ninh, xin hãy nhớ thưởng thức món bánh Tài lồng ệp

Cô Lan cũng cho biết thêm, công đoạn khó nhất khi làm bánh Tài lồng ệp là nhào bột. Khi nhào bột phải thật khoẻ tay, phải cân đong lượng đường và lượng nước cho phù hợp thì bánh mới ngon dẻo, không bị vón cục. Những người mới học làm lần đầu thường khó có thể thành công ngay.

Những ngày đông với tiết trời se lạnh và mưa phùn, ngồi nhâm nhi miếng bánh tày nồng ệp cùng với nước chè xanh thì không còn gì thú hơn. Để đổi vị cũng có thể chiên bánh lên sẽ thấy sự cộng hưởng từ cái giòn giòn của vỏ bánh, cái dẻo quánh của lớp bánh bên trong, hòa cùng vị cay cay của gừng, ngọt thanh dịu của đường phên và chút bùi béo của lạc, vừng.

Nếu có dịp về thăm Quảng Ninh, xin hãy nhớ thưởng thức món bánh Tài lồng ệp. Thưởng thức bánh, đắm mình trong thiên nhiên đất trời và trò chuyện với những con người  thân thiện nơi đây, các bạn sẽ cảm thấy chốn bồng lai tiên cảnh thật sự hiện hữu quanh mình.

Hồng Nhung

.
.
.
.
.
.