Độc đáo "lễ rửa mặt" của người Tày Bình Liêu

Thứ Tư, 05/12/2018, 11:21 [GMT+7]
.
.

QTV - Cũng giống như các dân tộc khác, lễ cưới là một trong những việc trọng đại đối với người Tày. Hiện nay, mặc dù đã thay đổi để phù hợp với sự phát triển hiện đại của xã hội nhưng “lễ rửa mặt” (một phần của nghi lễ đám cưới) của người Tày ở Bình Liêu (Quảng Ninh) vẫn được duy trì, mang đậm tập quán đặc trưng của tộc người này. 

bố chồng ngồi cùng cô dâu, chú rể để giới thiệu anh em họ hàng nhà chồng cho cô dâu
Bố chồng giới thiệu anh em họ hàng nhà chồng cho cô dâu

Theo các cụ cao tuổi kể lại, “lễ rửa mặt” được xem như là một hoạt động để cô dâu biết cách xưng hô, nhận mặt anh em họ hàng nhà chồng và họ hàng nhà chồng nhận thêm thành viên mới. Đồng thời, đây vừa là cơ hội để họ hàng bên nhà chồng góp thêm ít vốn cho đôi vợ chồng trẻ làm ăn về sau, vừa thể hiện sự đoàn kết, chia sẻ niềm vui với đôi vợ chồng mới cưới. 

Vật dụng không thể thiếu trong lễ rửa mặt, ngoài khăn mặt ra, nhà gái còn phải chuẩn bị chậu, bát, vòng tay bằng bạc.

Lễ rửa mặt được diễn ra ngay sau bữa cỗ chính (nói là bữa chính bởi, từ xưa đến nay, trong đám cưới của người Tày, anh em họ hàng thân thích sẽ thường ăn 3 bữa: một bữa phụ mà mọi người vẫn thường gọi là “kên pàu” nghĩa là ăn tối hôm trước; còn bữa nữa là vào buổi sáng sau hôm tổ chức đám cưới).

Tày
Sau khi ra mắt và nhận các lời chúc phúc, cô dâu đưa khăn mặt cho người tham gia "rửa mặt"

Sau khi ăn cỗ xong, họ hàng nhà trai sẽ tập trung lại để “rửa mặt”. Cô dâu sẽ bê chiếc chậu bên trong có cái bát đựng vòng tay bằng bạc và số khăn mặt đã được các phù dâu chuẩn bị (gấp theo chiều dọc khăn mặt) xếp sẵn ở chậu đặt ra bàn. Họ hàng nhà trai sẽ lần lượt “rửa mặt” theo thứ bậc từ cao xuống thấp với những lời chúc tốt đẹp, cầu mong vợ chồng trẻ sống hòa thuận với nhau đến đầu bạc răng long, con cái đề huề, làm ăn thuận lợi,…và bỏ số tiền tùy tâm vào chậu khăn mặt. Bố mẹ chồng sẽ ngồi cùng cô dâu chú rể để giới thiệu với cô dâu những thành viên trong dòng họ. Sau đó, cô dâu sẽ trao khăn mặt cho những người tham gia “rửa mặt”.

Khi tham gia “rửa mặt”, những người nào nếu còn đủ vợ, đủ chồng sẽ lấy đủ một đôi khăn mặt, những người nào chỉ còn vợ hoặc chồng thì sẽ chỉ lấy một chiếc để mang về, còn những trường hợp nào dù là bề trên của chú rể nhưng chưa lập gia đình thì không tham gia vào lễ này. “Lễ rửa mặt” chỉ tổ chức bên nhà trai, khi các cô gái bước chân về làm dâu người Tày thì bất kể là dân tộc gì đều phải trải qua nghi lễ này. 

Hôn lễ ngày nay của người Tày mặc dù đã được đơn giản hóa, gọn nhẹ hơn xưa nhưng những nét văn hóa truyền thống, đặc biệt là “lễ rửa mặt” vẫn được duy trì. Dù ở địa phương nào và trong hoàn cảnh nào, nhưng trong đám cưới của người Tày ở Bình Liêu “lễ rửa mặt” vẫn được duy trì thực hiện và là một nghi lễ không thể thiếu, mang đậm nét truyền thống riêng có của tộc người Tày. 

Hoàng Gái (Trung tâm TT&VH Bình Liêu)

.
.
.
.
.
.