Đầu xuân đến xem dân tộc Tày ở Hải Hà đánh quay

Thứ Ba, 12/02/2019, 08:55 [GMT+7]
.
.

QTV - Những ngày đầu xuân mới hãy cùng đến với Hải Hà, Quảng Ninh để cùng hòa mình vào không khí rộn ràng của ngày hội văn hóa "đánh con quay" - nét đẹp truyền thống đã được người Tày ở xã Quảng Phong, huyện Hải Hà lưu giữ từ nhiều năm nay.


Năm nào cũng vậy, sau những bữa cơm tân niên bên gia đình, những lời chúc mừng đầu xuân năm mới thật nhiều sức khỏe, bình an và may mắn, từ ngày mùng 5 - 7 Tết hàng năm, đồng bào dân tộc Tày ở các thôn 7, 8, và thôn 9 xã Quảng Phong, huyện Hải Hà lại nô nức tổ chức ngày hội đánh con quay và các hoạt động trò chơi dân gian mang đậm bản sắc văn hóa vùng miền.

Ấn tượng với màn văng con quay của đội thôn 7 xã Quảng Phong (Hải Hà) đang thi đấu tại ngày hội đánh con quay
Ấn tượng với màn văng con quay của đội thôn 7 xã Quảng Phong (Hải Hà) đang thi đấu tại ngày hội đánh con quay

Dường như đã trở thành truyền thống, cứ bắt đầu bước sang tháng Chạp là anh Nông Văn Hai, thôn 7, xã Quảng Phong (Hải Hà) lại cùng các bác, các anh trong thôn chuẩn bị gỗ, đinh và dây cuốn để đẽo gọt, hoàn thiện con quay thật chắc, cân đối và đẹp mắt để tham gia ngày hội “đánh con quay” của dân tộc mình trong dịp đầu năm mới.

Vừa cầm con quay trên tay anh Hai niềm nở trao đổi với chúng tôi: Từ năm lên 6 tuổi tôi đã được bố dạy đánh con quay và dạy cách đẽo gọt con quay sao cho chắc, đẹp. Vì vậy muốn có con quay đạt chuẩn và đánh tốt thì phải đi rừng tìm loại gỗ cứng và dẻo, khi đẽo gọt phải chính xác tạo sự cân đối và dùng loại dây cuốn bền, chắc. Có như vậy khi đánh, con quay mới đi xa và tạo độ quay lâu, bền trên ván … có thể nói đây là một trong những phong tục không chỉ riêng tôi mà các bác, các thanh niên từ già đến trẻ đều yêu thích môn thể thao này và chúng tôi thường tổ chức thi đấu giữa các thôn trong những ngày lễ tết hay dịp đặc biệt của thôn bản, rất là vui và được nhân dân hưởng ứng.

Các đội chuẩn bị thi đấu con quay trên 1 miếng ván để phân chia thắng bại
Các đội chuẩn bị thi đấu con quay trên 1 miếng ván để phân chia thắng bại

Không khí của ngày hội đánh con quay càng thêm đông vui với sự tham gia của trên 30 con quay đến từ ba thôn chủ yếu là đồng bào dân tộc Tày sinh sống. Qua tìm hiểu chúng tôi được biết con quay được làm chủ yếu bằng gỗ rẻ, gỗ nhãn, có hình tròn đường kính từ 20 - 22cm. Con quay có 2 đầu, đầu nhọn có tác dụng là điểm chạm của con quay, đầu kia gọt bằng, dây đánh quay dài từ 6 - 8m được nối với một đoạn Păng (hay còn gọi là gậy Păng) làm bằng trúc rừng. Luật chơi rất đơn giản, có khoảng 5 người thi đấu một lượt. Khi quay, người chơi thường quấn theo chiều tay thuận của mình để có thể đánh con quay mạnh và lật đổ đối phương. Mỗi lần con quay được văng ra thể hiện sức mạnh của người đàn ông trong bản, nếu con quay của đội nào quay càng lâu trên miếng ván làm bằng gỗ rừng ít nhất từ 10 – 15 phút thì đội đó sẽ là người chiến thắng. Sau một hiệp thi đấu, các chàng trai luôn nhận được sự cổ vũ nhiệt tình của các mẹ, các chị và trẻ em trong thôn bản càng tạo không khí ấm cúng, sôi nổi, đoàn kết của ngày hội xuân Kỷ Hợi 2019.

 Các bà, các mẹ thi hát đàn tính nét đẹp văn hóa của người Tày
Các bà, các mẹ thi hát đàn tính nét đẹp văn hóa của người Tày

Tục đánh con quay của người Tày là một trong những tập quán, một bản sắc văn hóa rất riêng và độc đáo được lưu truyền từ nhiều đời nay. Tục đánh con quay không chỉ thể hiện sức mạnh của người đàn ông trong lao động sản xuất mà còn là ngày hội để bà con dân bản được giao lưu gặp gỡ cùng cầu chúc cho nhau một năm mới với mọi điều tốt lành, sức khỏe, bình an và sung túc. Trong ngày hội đánh con quay bà con nhân dân còn được tham gia các hoạt động văn hóa thể thao sôi nổi khác như thi bắn nỏ, đẩy gậy, kéo co, hát đàn tính ….

Các cụ cao niên truyền dạy đánh nhạc cụ trong lễ cấp sắc bản sắc văn hóa người Tày
Các cụ cao niên truyền dạy đánh nhạc cụ trong lễ cấp sắc bản sắc văn hóa người Tày

Để phát huy và gìn giữ những bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số như tục đánh con quay của người Tày và các trò chơi dân gian Đảng ủy, Chính quyền địa phương và bà con nhân dân nơi đây đã tuyên truyền vận động cho thế hệ trẻ cần lưu giữ nét đẹp văn hóa này, thường xuyên tổ chức đánh con quay trong các ngày lễ hội, ngày đại đoàn kết toàn dân để phong tục này không bị mai một theo thời gian, trở thành nét đẹp độc đáo và ấn tượng của người Tày ở Hải Hà, Quảng Ninh./.

Thái Hà – Trung tâm TT&VH Hải Hà

.
.
.
.
.
.